Wat betekent eigen regie?

Eigen regie is een essentieel onderdeel van het menselijk leven. Het gaat over de mogelijkheid om zelf keuzes te maken, richting te geven aan uw leven en te bepalen wat voor u werkt. Dit geldt niet alleen voor mensen met een lichamelijke beperking, voor iedereen is eigen regie van grote waarde.

Toch wordt deze regie niet altijd vanzelfsprekend gerespecteerd. Hoe voelt het wanneer er zonder overleg voor u wordt bepaald wat goed voor u is? Wanneer iemand beslist waar u moet zitten, hoe u een bus of tram moet betreden, uw boodschappen ongevraagd uit uw mandje haalt en op de lopende band legt, of ongevraagd wisselgeld van de kassamedewerker aanneemt en het aan u geeft?

Voor mensen die leven met een lichamelijke beperking zijn dit dagelijkse situaties. Voor mensen zonder beperking komen vergelijkbare situaties ook voor, maar vaak subtieler en daardoor makkelijker te accepteren. De intentie is meestal goed: men wil helpen. Maar goed bedoeld is niet altijd goed uitgevoerd.

Hulp aanbieden zonder de regie over te nemen

Voor iemand met een lichamelijke beperking kan het vermoeiend zijn om telkens ongevraagde hulp te moeten afwijzen. Hoe vriendelijk de intentie ook is, het blijft onwenselijk wanneer de regie wordt overgenomen.

De beste vraag die u kunt stellen is simpel: “Kan ik u misschien helpen?”

Met die vraag laat u de keuze bij de ander. U toont respect, u erkent iemands zelfstandigheid en u geeft ruimte om hulp te accepteren of af te wijzen. Een afwijzing is geen afwijzing van u als persoon, het is een bevestiging van iemands eigen regie. De bereidheid om te helpen wordt nog steeds erg gewaardeerd.

Wanneer ingrijpen wél nodig is

Er zijn situaties waarin iemand met een lichamelijke beperking zichtbaar hulp nodig heeft en waarin niet ingrijpen kan leiden tot gevaar of een onwenselijke situatie. In zulke gevallen is hulp bieden vanzelfsprekend. Net zoals u dat bij ieder ander mens zou doen.

Toch kan ook dan een onverwachte of emotionele reactie ontstaan. De regie ligt immers niet meer bij die persoon, terwijl de situatie dat wel vraagt. Wanneer u uitlegt wat u doet en waarom u ingrijpt, dat helpt vaak om de situatie te de-escaleren.

Als de hulp ondanks uitleg nog steeds niet wordt geaccepteerd, dan ligt dat niet aan u. Mensen kunnen nog midden in hun acceptatieproces zitten, en dat maakt dergelijke momenten ingewikkeld voor beide partijen.

Tot slot

Eigen regie gaat over respect, autonomie en menselijkheid. Door te vragen in plaats van te beslissen, door te ondersteunen zonder over te nemen. En door te handelen met gezond verstand wanneer dat nodig is, draagt u bij aan een samenleving waarin iedereen zich gezien en serieus genomen voelt.